Waar het kan, worden duurzame keuzes wel degelijk doorgevoerd. Zo werd op het Shell-project, naar idee van technisch manager Ingmar Gros, bij het ontwerp van het GIS-gebouw gekozen voor circulaire FALK sandwichpanelen in plaats van een traditionele betonnen uitvoering. Deze panelen gaan aan het einde van hun levensduur terug naar de fabriek om circulair te worden verwerkt. Een bewuste materiaalkeuze met duidelijke voordelen op het gebied van CO₂-uitstoot en circulariteit.

Het materialenpaspoort als basis voor data-gedreven keuzes
Een belangrijke ontwikkeling binnen Hanab Energy Solutions is het gebruik van het materialenpaspoort. Dit concept werd een paar jaar geleden geïntroduceerd op het project Oosterhout, waar een nieuw 150kV-hoogspanningsstation werd gebouwd. 
Momenteel wordt gekeken hoe het materialenpaspoort kan worden gekoppeld aan de BIM-modellen en wordt het geïntegreerd in Madaster, een platform dat materialen koppelt aan milieudata uit nationale databases. “Je kunt zo precies zien welke materialen zijn gebruikt, in welke hoeveelheden, en welke CO2-uitstoot daaraan verbonden is. Bovendien biedt het inzicht in wat er aan het einde van de levensduur met de materialen mogelijk is – waardevolle informatie voor de opdrachtgever, die precies ziet waar welke materialen zijn toegepast en wat de recyclede waarde is. Daardoor kunnen we al in het ontwerp alternatieven op impact vergelijken en bewustere keuzes maken.” 

Om ervoor te zorgen dat duurzaamheid een vast onderdeel van het proces wordt, is het opgenomen in de tenderfase. Tijdens de tenderboards wordt duurzaamheid standaard besproken. “Per project wordt toegelicht welke duurzame maatregelen zijn overwogen, toegepast of nog ontbreken. Zo dwingen we onszelf om al aan de voorkant bewust met duurzaamheid bezig te zijn.”

Daarnaast ontwikkelt Hanab Energy Solutions een ontwerprichtlijn, gebaseerd op zes duurzaamheidsmaatregelen: preventie, reductie van levenscyclusimpact, secundaire en hernieuwbare grondstoffen, hergebruik van objecten en toekomstbestendig modulair bouwen. Deze richtlijn wordt de komende periode verder geïmplementeerd.

Van stoplichtmodel tot net-zero substation
Om engineers te ondersteunen ontwikkelt Energy Solutions per discipline een kaartenset. De set visualiseert drie keuzeroutes: rood voor conventionele oplossingen, oranje voor duurzamere alternatieven en groen voor de meest circulaire variant. Zo wordt inzichtelijk welke materialen beschikbaar zijn én welke impact ze hebben.

Binnen de uitvoeringsagenda 2025 zetten we verdere stappen. Zo loopt er een pilot op Halsteren (380kV) waarin met Aveco de Bondt en een ecoloog wordt gekeken hoe natuurinclusieve maatregelen al in het ontwerp kunnen worden verankerd. Daarnaast wordt gewerkt aan de ontwikkeling van de definitie van een net-zero substation. De definitie hiervoor is nog niet vastgesteld, maar het doel is wel om dit type station in de komende jaren daadwerkelijk te realiseren.

Duurzaamheid integreren in ontwerp is complex. “We staan echt nog aan het begin”, erkent Rebecca. “Veel van onze voorstellen passen (nog) niet binnen de eisen vanuit opdrachtgevers, of zijn nog niet bewezen. En ook aan de leverancierskant missen we nog vaak gedetailleerde impactdata, waardoor keuzes lastig te vergelijken zijn.”

Toch ziet Rebecca grote kansen. “De energietransitie brengt een enorme bouwopgave met zich mee. Dat betekent ook een enorme vraag naar materialen. Als sector hebben we dus de verantwoordelijkheid om slim en efficiënt om te gaan met grondstoffen. En juist omdat wij het ontwerp maken, kunnen wij die beweging helpen aanjagen. Maar dat moeten we wel samen doen – met opdrachtgevers, partners en leveranciers.”